CorporatieGids - Verandervermogen bepaalt of digitale ambities landen in de praktijk, Pim van der Lienden
Digitalisering staat bij woningcorporaties hoog op de agenda. De belofte is groot: betere dienstverlening, slimmer gebruik van data en meer slagkracht in de maatschappelijke opgaven. Maar tussen ambitie en werkelijkheid gaapt vaak een kloof. Want hoe vertaal je een digitale visie naar concrete stappen? En wat vraagt dat van leiderschap, medewerkers en organisatie-inrichting? CorporatieGids.nl sprak met Pim van der Lienden, Partner bij SeederDeBoer, over het versterken van verandervermogen, het ontwikkelen van digitaal leiderschap en het stap voor stap realiseren van digitale ambities binnen woningcorporaties.
De grootste digitaliseringsuitdagingen verschuiven steeds meer van technologisch naar organisatorisch vlak, begint Pim het gesprek: “Veel corporaties ervaren een groeiende spanning tussen wat er digitaal mogelijk is en wat de organisatie daadwerkelijk kan dragen. Ze zien dat digitalisering kan bijdragen aan de grote opgaven waar ze voor staan, maar de veranderopgave is tegelijkertijd groot. Veel corporaties werken immers met een verouderd en versnipperd applicatielandschap, waardoor vernieuwing doorvoeren complex en risicovol voelt. Ook zijn digitale vaardigheden vaak nog beperkt, en missen gemotiveerde medewerkers kennis en kunde om nieuwe systemen en werkwijzen toe te passen. De vraag ‘hoe bouw je als corporatie aan je digitale organisatie’ is een relevante. Het gaat daarbij niet alleen om technologie, maar ook om keuzes maken, dingen niet doen, bouwen aan nieuwe werkwijzen en het ontwikkelen van digitale vaardigheden en digitaal leiderschap.”
Kapstok
Hoewel veel woningcorporaties inmiddels een digitale visie op papier hebben, geeft deze volgens Pim pas richting wanneer het helder maakt waarom de organisatie digitaliseert: “Visies komen vaak niet van de grond omdat ze te abstract blijven en niet worden verbonden met focus, prioritering en dagelijkse besluitvorming. In onze ervaring werkt een visie alleen wanneer deze samen met de organisatie wordt ontwikkeld. Het betrekken van verschillende perspectieven vergroot eigenaarschap en zorgt ervoor dat medewerkers begrijpen wat digitalisering betekent voor hun eigen werk. Een goede visie moet kunnen gelden als kapstok: niet alleen door richting te geven, maar ook flexibel genoeg zijn om mee te bewegen met ontwikkelingen in de sector.”
Inzicht in verandervermogen
“Verandervermogen gaat voor ons over de mate waarin een organisatie haar digitale ambities daadwerkelijk waar kan maken,” gaat Pim verder. “Ambitie is belangrijk en nodig, maar zonder voldoende verandervermogen blijft digitalisering een intentie zonder resultaat. Wanneer digitale vaardigheden beperkt zijn, er geen capaciteit van mensen is, leiderschap geen richting geeft of besluitvorming versnipperd is, ontstaat er een kloof tussen wat de organisatie wil en wat zij kan realiseren. Daarom is het van groot belang dat corporaties hun eigen verandervermogen goed begrijpen. Dat begint met inzicht in factoren als draagvlak, koersvastheid, capaciteit, communicatie, eerdere ervaringen met verandering en de mate van wendbaarheid in systemen en teams. Elke organisatie heeft hierin een eigen vertrekpunt. Sommige ambities vragen simpelweg meer tijd, aandacht of ondersteuning, en dat vraagt om een realistische blik op wat er nodig is om vooruitgang te boeken. Wie bewust omgaat met deze balans tussen ambitie en verandervermogen, vergroot de kans dat digitale verandering daadwerkelijk slaagt in de praktijk.”
Richting geven
Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor leiderschap: “Digitale ontwikkeling vraagt om leiderschap dat richting geeft, scherpe keuzes durft te maken en helder maakt wat prioriteit heeft. Maar ook dat je mensen en teams ruimte geeft daar waar nodig. Het betekent niet dat je alle technologie hoeft te doorgronden, maar wel dat je kaders stelt, richting geeft en actief werkt aan de manier waarop teams samenwerken, leren en besluiten nemen. Als leider vervul je ook een belangrijke rol als ambassadeur en sponsor. Zo wordt digitale verandering niet iets dat de organisatie overkomt, maar iets dat zij gezamenlijk vormgeeft.”
Digitaal geletterd en bereid
Van medewerkers vraagt digitalisering dat ze nieuwe technologieën kunnen omarmen, gaat Pim verder: “Dat vraagt om digitale geletterdheid en bereidheid nieuwe werkwijzen te omarmen. Digitalisering raakt steeds meer onderdelen van het werk, waardoor kunnen werken met data, systemen en digitale processen niet langer optioneel is maar een randvoorwaarde. Medewerkers hoeven geen specialisten te worden, maar moeten wel begrijpen hoe digitalisering hun werk ondersteunt en welke vaardigheden daarbij passen.”
Samenhangende aanpak
Digitale ambities vertalen naar een samenhangende aanpak, vereist een structuur waarin keuzes, capaciteit en samenhang worden bewaakt. Pim: “Portfoliomanagement speelt hierin een belangrijke rol. Dit zorgt ervoor dat projecten integraal worden bekeken en met de juiste set criteria de goede afwegingen gemaakt kunnen worden. Er wordt niet alleen gekozen op basis van inhoud, maar ook op beschikbaarheid van capaciteit, afhankelijkheden en het effect op de organisatie. Door één plek te creëren waar besluiten worden genomen en prioriteit worden vastgesteld, ontstaat overzicht en rust. Dit voorkomt dat projecten starten zonder mandaat, dat teams overvraagd raken of dat middelen worden ingezet op initiatieven die weinig bijdragen aan de visie.”
Concreet maken
Op de vraag hoe SeederDeBoer corporaties ondersteunt bij het vertalen van digitale strategie naar stappen, vertelt Pim: “Wij helpen corporaties door zichtbaar en concreet te maken wat er moet gebeuren om de gewenste verandering te realiseren. Zo maken we verandering overzichtelijk, realistisch en behapbaar. Onze aanpak is iteratief: veranderen in behapbare stappen met tastbaar resultaat met ruimte om bij te sturen daar waar nodig. Daarnaast werken we aan de menselijke kant van digitale verandering: het versterken van digitale vaardigheden, ontwikkelen van leiderschap en begeleiden van teams in de nieuwe manier van werken. We bouwen voort op wat er al is en helpen organisaties om niet alleen plannen te maken, maar ze ook daadwerkelijk uit te voeren. Zo wordt digitale strategie stap voor stap zichtbaar in betere dienstverlening, slimmer gebruik van data en een organisatie die echt klaar is voor de opgaven van vandaag en morgen.”
Geen keuze, maar een voorwaarde
De komende jaren wordt de financiële ruimte krapper en de maatschappelijke druk groter, sluit Pim het gesprek af: “Digitalisering wordt daarmee nog minder een keuze, maar een voorwaarde om de maatschappelijke bijdrage te kunnen blijven leveren. Naar onze verwachting worden digitalisering, data, AI en ketensamenwerking steeds belangrijker in de dagelijkse operatie. Ze worden bepalend bij de manier waarop corporaties huurders bedienen en hoe zij complexe opgaven zoals verduurzaming, onderhoud en leefbaarheid aanpakken. Dat vraagt om organisaties die digitaal vaardig zijn, die data kunnen interpreteren en zich bewust zijn van de ethische en maatschappelijke impact van digitalisering. Daarmee groeit ook het belang van leiderschap dat richting geeft, keuzes maakt en digitale vragen expliciet onderdeel maakt van de besluitvorming.”
Geplaatst door CorporatieMedia op CorporatieGids.nl
Verder lezen
