Neurodiversiteit op de werkvloer: geef ruimte aan verschillen en zie je organisatie en medewerkers bloeien!
Elk mens heeft andere kwaliteiten en een uniek brein. Sommige komen dichterbij de norm die we onszelf gesteld hebben, andere breinen werken heel anders dan hoe onze maatschappij is ingericht. Ontzettend zonde om niet alle kwaliteiten optimaal te benutten, terwijl kleine veranderingen in je werkcultuur al een groot verschil kunnen maken voor je medewerkers en je organisatie.
Ben je wel eens in een botanische tuin geweest?
Als je over het kronkelpaadje loopt kom je veel verschillende bloemen, planten en bomen tegen. Vaak zorgvuldig hier of daar geplant: de één moet juist in de volle zon, de ander in de schaduw. Een stukje verderop een kas, vol met cactussen die goed gaan op warmte en droge lucht. Elke plant heeft andere behoeften en groeit beter onder andere omstandigheden.
Het lijken nét mensen.
We hebben misschien wel allemaal dezelfde hoeveelheid water nodig (alhoewel, wie redt die twee liter per dag nou echt?), maar we zijn individuen met elk eigen hersenen die op een andere manier werken. De één heeft discipline van buitenaf nodig, de ander slechts vertrouwen en ruimte. Sommige mensen kunnen zich ’s ochtends het beste concentreren; anderen komen juist ’s avonds tot bloei.
Elk brein werkt anders
Misschien hoor je de term neurodiversiteit en denk je: ‘wat?’. Neurodiversiteit gaat over hoe alle hersenen van elkaar verschillen en informatie op verschillende manieren verwerken. Zoals bijvoorbeeld autisme, ADHD, hoogbegaafdheid en dyslexie. De meeste mensen hebben een neurotypisch brein: nog steeds uniek, maar verwerken informatie wel op een vergelijkbare manier. Op dit brein is de (werk)maatschappij ingericht en wordt vaak als de norm gezien.
Op een gemiddelde werkdag zie je die verschillen voortdurend terug. De ene collega werkt het liefst in een stille ruimte en plant taken nauwkeurig vooruit. De ander krijgt juist energie van een druk kantoor, schakelt snel tussen onderwerpen en komt tijdens een spontaan gesprek op de beste ideeën. Sommige mensen verwerken informatie het makkelijkst via tekst, terwijl anderen liever luisteren of visueel werken. Toch richten veel organisaties hun processen, kantoren en vergadercultuur nog steeds in op één manier van werken. Daardoor valt niet altijd op hoeveel talent verloren gaat als medewerkers zich steeds moeten aanpassen aan een omgeving die niet aansluit bij hoe hun brein werkt.
Het is logisch dat je niet voor elke collega hun behoeftes en benodigdheden weet en kan invullen. Maar het zit ‘m ook in de mindset: dat jij fijn vergadert of werkt op een bepaalde manier, betekent niet dat dit voor een ander ook zo is. En dat verschil wordt al helemaal groot met neurodivergente collega’s, waar onze huidige (kantoor)maatschappij totaal niet voor ingericht is.
Bij een tuin vinden we het heel normaal dat je elke plant anders verzorgt zodat ze optimaal groeien en bloeien. Waarom dan niet bij mensen?
Maar ik kan toch niet met íedereen de hele tijd rekening houden?!
Nee, dat is wel veel gevraagd. Maar wat je wel kan doen: een omgeving creëren waar ruimte is om je behoeften aan te geven. Benoem aan het begin van een lange vergadering dat je best even kan staan tussendoor als dat prettig voor je is. Stuur vooraf aan een presentatie je slides vast door, voor mensen die zich beter kunnen concentreren als ze het al hebben doorgenomen. Je hoeft niet voor iedereen te weten wat het beste is, dat gaat ook helemaal niet met alle verschillende mensen en voorkeuren. Wat je wel kan doen is: opties geven.
Belangrijk hierbij is wel dat je moet werken op basis van vertrouwen waarin je duidelijk verwachtingen naar elkaar uitspreekt. Buig irritatie die je voelt voor iemand die je niet begrijpt om naar nieuwsgierigheid. Zie je een collega naar buiten staren of tekenen op een papiertje tijdens jouw verhaal? Ga niet meteen van het slechtste uit. Benoem wat je ziet en vraag door.
En niet geheel onbelangrijk: door neurodivergente mensen in hun kracht te zetten, blinken zij snel uit dankzij hun innovatieve denkpatronen en kunst om verbanden te leggen die anderen niet altijd zien. Het is dan ook een gemiste kans voor jouw organisatie om hier geen aandacht aan te besteden.
Blije werknemers, blij bedrijf
Investeer in een werkcultuur waar je iedereen in hun kracht zet. Zo maak je je organisatie toekomstbestendig en bind je werknemers aan je. En dat is ook de kracht van diversiteit: je hebt er namelijk niets aan zonder een inclusieve omgeving met ruimte voor de verschillen.
Een botanische tuin is mooi door alle verschillende soorten natuur; maar het vergt wel aandacht en interesse. Je kan ook gaan voor een grasveld, een stuk makkelijker te onderhouden. Maar ook wel erg saai. Dus laten we samen werken aan een botanische kantoortuin: waar iedereen de voeding kan krijgen die ze nodig hebben.
