In-dialoog-met__-650×366

In dialoog met… Bas & Bas over E-health

Bas Lohman
Managing Consultant
Bas van der Kolk
Junior Consultant

In de serie ‘In dialoog met…’ gaan onze junior consultants het gesprek aan met een collega over een onderwerp dat hen interesseert en waar zij in hun opdracht mee te maken hebben. Bas van der Kolk trapt deze reeks af.

Als patiënt beeldbellen met een zorgprofessional uit een andere regio, op eigen tijd en eigen plek, vanwege de oplopende wachtlijsten en personeelstekorten, dat klinkt als muziek in de oren. Als de techniek er is, waarom worden dit soort mogelijkheden dan niet (optimaal) benut?

De urgentie om e-health in een versneld tempo te implementeren in de zorg wordt steeds groter. Bas van der Kolk (hierna: BK), junior consultant bij SeederDeBoer gaat in dialoog met collega Bas Lohman (hierna: BL) over de ‘staat van e-health’ de (on)mogelijkheden ervan en waarom het (nog) geen vlucht heeft genomen. En over hoe SeederDeBoer wil bijdragen om deze complexe transformatie te laten slagen om de zorg betaalbaar, transparant en toegankelijk te houden.

Een ‘containerbegrip’

E-health is ‘een containerbegrip’, een buzzword dat alles kan omvatten wat digitaal is binnen de zorg.

BL: ‘Van digitale hulpmiddelen die ingrijpen op het zorgproces, zoals wearables, zelfmeting/thuismonitoring, Virtual Reality of Artificial Intelligence, tot aan de logistiek om de behandeling heen zoals het online plannen van afspraken en beeldbellen’.

BK: ‘De hele wereld digitaliseert; in de zorg is het onvermijdelijk. De sector gaat van ‘bricks naar clicks’ door thuismonitoring en zorg op afstand, en patiënten krijgen meer zelfregie over hun behandeling. E-health gaat hierin faciliteren’.

E-health is niet dé oplossing

BL: ‘E-health is niet de enige oplossing voor de complexer en duurder wordende zorg.’

BK: ‘Wel kan het een belangrijke bijdrage leveren, bijvoorbeeld in het oplossen van de personeelstekorten.’

BL: ‘Dit kan al heel laagdrempelig door bijvoorbeeld psychiaters uit de randstad laten beeldbellen met patiënten in de regio’s met een schaarste aan psychiaters en lange wachtlijsten’. Tegelijkertijd worden er vraagtekens bij het bijbehorende kostenplaatje. De belofte dat e-health de zorg per definitie goedkoper maakt is te betwijfelen.

BL: ‘Er moet heel veel geïnvesteerd worden in de infrastructuur om e-health van de grond te krijgen. Zorginstellingen hebben deze middelen (tijd, geld, capaciteit en kennis) vaak niet in huis’.

BK: ‘De benodigde investeringen zijn dusdanig groot, dat het niet helemaal van de grond komt. Zorginstellingen worden er ook niet écht voor ‘beloond’ dan wel gedwongen om gebruik te maken van digitale hulpmiddelen. Hierdoor heeft het onder andere geen bestuurlijke prioriteit en neemt het geen vlucht’.

Nog veel stappen te zetten…

E-health komt onvoldoende van de grond. Er zijn ontzettend veel goede en mooie toepassingen, maar er moeten nog heel veel stappen worden gezet. BK kwam dit ook tegen tijdens een adviestraject over de inrichting en organisatie van e-health en de implementatie ervan bij een jeugdzorginstelling: “Het organiseren van e-health is een complexe aangelegenheid, maar als het écht goed ingericht is en aansluit op de behoefte van de behandelaar en de patiënt, kan het de zorg écht ondersteunen en verbeteren”. Een belangrijke factor hierin is het aansluiten van de techniek op het primaire proces.

BK: ‘Technisch is (bijna) alles mogelijk, maar om e-health echt te doen laten aansluiten bij de behandelaar en de patiënt, daar zit echt de mismatch tussen IT en het zorgproces’.

BL: ‘Er is bijna te veel mogelijk, commerciële bedrijven houden de zorginstellingen worsten voor die niet reëel zijn. De praktijk is weerbarstig, het ziekenhuis komt net van het papieren dossier af’.

De crux van het probleem is het ontbreken van een duurzame en stevige IT-infrastructuur. Dit komt doordat overheid niet heeft gekozen voor een landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD)-systeem en het heeft overgelaten aan de markt.

BK: ‘Er is een wildgroei ontstaan van EPD-aanbieders en app-ontwikkelaars, met systemen en applicaties die niet met elkaar praten of te koppelen zijn. Er is geen regie en niemand heeft of neemt de eindverantwoordelijkheid, de overheid probeert nu in te grijpen maar daarmee zijn we er nog niet’.

BL: ‘De patiënt is gewend om naar het ziekenhuis te komen voor een gesprek of onderzoek. Het duurt echt nog wel even voordat dat eruit gaat’.

BK: ‘Daarnaast zien niet alle zorgprofessionals de directe meerwaarde van e-health, dit komt onder andere doordat er onvoldoende onderzoek is gedaan naar de effectiviteit van e-health en de bevorderende en belemmerende factoren die de implementatie beïnvloeden. Ook komt e-health en digitalisering onvoldoende terug in opleidingen van zorgprofessionals.’

Om e-health goed te organiseren moeten zorginstellingen…

BK: ‘Allereerst een visie en een strategie uitzetten over ‘wat willen we met e-health en waar gaat het (directe) meerwaarde hebben?’. Vervolgens deze visie breed uitdragen binnen de organisatie en vandaaruit klein beginnen, gaandeweg leren of en waar het meerwaarde heeft om zodoende effectief en efficiënt op te schalen. Daarnaast helpt het om als organisatie niet aan één toepassing te blijven vastklampen, regelmatig te evalueren en kennis uit te wisselen binnen en buiten de organisatie.

BL: ‘Bij het toepassen en ontwikkelen van e-health moeten zorginstellingen bovendien goed blijven nadenken, klein beginnen en experimenteren en daarvan leren. Je moet vanaf het allereerste begin, alle expertises aan tafel hebben wil je het kunnen ontwikkelen. Vandaaruit kan je gaan bouwen. En als je dan écht die stap verder gaat, moet er boter bij de vis geleverd worden. Je moet er capaciteit voor vrijmaken, anders is het verspilde energie.’

BK: ‘Ook is er kennisdeling en samenwerking nodig. Iedere zorginstelling staat voor hetzelfde vraagstuk, maar toch doet iedereen dit op zijn eigen manier; dat is zonde’.

BL: ‘De zorginstellingen zijn vaak te klein om daar op individueel niveau échte stappen in te zetten.’

SeederDeBoer als veranderpartner

SeederDeBoer ziet het als taak om zorginstellingen te helpen om e-health naar een hoger level te tillen.

BL: ‘Ik denk dat SeederDeBoer een hele mooie brug kan slaan in het begeleiden van dit type processen. Wij zijn goed in het samenbrengen van mensen in complexe omgevingen, het ontwikkelen én concretiseren van visie. Bovendien zijn we in staat om dit vervolgens aan de man te brengen en echt te laten landen. Het gedachtegoed van Theory U helpt ons hierbij’.

BK: ‘Het implementeren van e-health vraagt om maatwerk. SeederDeBoer komt niet met een blauwdruk. We willen echt de problemen boven tafel krijgen op alle vlakken, om vandaaruit te kijken waar we naartoe kunnen en willen. We laten de professional de professional: de IT-er en dokter moeten blijven doen waar ze goed in zijn. Aan ons de taak om ze met elkaar te verbinden en de organisatie zó in te richten dat samenwerking een vanzelfsprekendheid wordt’.

Meer weten? Wij gaan graag met u in gesprek.

Achtergrondinformatie:

De E-health Monitor 2019 – Nictiz

Waar blijft de e-health-revolutie? – Financieel Dagblad

Overheid, stimuleer digitale zorg via standaarden en integrale bekostiging – NRCLive

Menzis topman: Nederland moet digitalisering zorg in eigen hand

Anderen lazen ook

Cookie toestemming
We gebruiken cookies op onze website. Door verder te gaan op deze site accepteert u automatisch deze essentiële en analytische cookies.