Actueel

image

Daar zit muziek in!

Zomaar een doordeweekse oktoberochtend. Net onder de douche vandaan, de koffie aan de pruttel. In de hoek van de kamer glijden de groeven van het vinyl onder de scherpe naald van de platenspeler door. De klanken verdrijven de laatste hardnekkige slaap en het ochtendhumeur. Vlug broodjes smeren, sleutels niet vergeten. Buiten rijdt net de bus bij de halte weg.

Onderweg naar je tweewieler bevrijd je het setje oordopjes uit zijn innige verstrengeling. Het weer, of de haast, bepaalt de playlist. In de trein tuur je uit het beslagen raam, terwijl de muziek in je oren je begeleidt. De werkdag begint met een belangrijke presentatie en daarom op de valreep een nummer uit het motiverende genre [1]. Eenmaal bij de klant gaat in de lift de muziek op pauze, de oordopjes verdwijnen in het zijvakje van je tas. Over tot de orde van de dag. Jammer!

Mijn punt? Muziek is alom aanwezig in ons leven en helpt ons de dag door. Maar op het werk komen we niet verder dan het nabespreken van dat ene concert van afgelopen zaterdag. Toegegeven, soms moet er hard worden doorgewerkt en zitten jij en je collega’s met koptelefoons op driftig te typen. En in de auto naar de skibestemming zingen jullie schaamteloos mee met Helene Fischer [2]. Maar bedrijven waar muziek een nadrukkelijke rol van betekenis speelt in de primaire werkzaamheden en processen zijn schaars (los van de entertainmentindustrie). Misschien wel een gemiste kans!

Muziek op de werkvloer: de baten

Want, zo bevordert vrolijke muziek bijvoorbeeld de samenwerking door middel van de positieve werking op ons gemoed [3]. Blootstelling aan muziek zou de productiviteit en kwaliteit van ons werk stimuleren [4]. Dit roept wél meteen het beeld op van lopendeband arbeiders die onder repeterend gedreun de productiequota halen. Het toont aan dat we allen van nature een ‘diep verankerde binding met muziek’ hebben, aldus professor Robbert Dijkgraaf [5].

Ook zijn er stapels onderzoeken in de emotiemarketing-hoek die de invloed van muziek op consumentengedrag uitpluizen. Interessant natuurlijk, al ben ik zelf meer benieuwd naar muziek als gespreksonderwerp, als veranderinstrument, of als bron en/of katalysator van creativiteit. In de ruimere definitie van muziek liggen schatten voor het oprapen. Muzikale schatten die uitstekend toepasbaar zijn op het werk, zonder dat we aan de volumeknop van de radio hoeven te komen.

Muziek als metafoor 

Mensen associëren en memoreren bij of met behulp van muziek. Nummers en melodieën roepen emoties op, bezitten symbolische waarde en een verbindende kracht. Er bestaan oneindig veel voorbeelden van artiesten met een inspirerende levenswandel. Bovendien zitten songteksten vaak bomvol metaforische verwijzingen.

Metaforen [6] zijn op hun beurt bij uitstek geschikt om veranderingen teweeg te brengen. Ze spreken de  verbeeldingskracht aan en maken positieve associaties mogelijk [7]. Zo zou de oeroude stelregel dat organisatieverandering meestal een onprettige ervaring is voor werknemers niet helemaal opgaan wanneer muziek gebruik wordt als “sensemaker” [8]. Ietwat ingewikkeld. Maar een verandering beschouwen als een muziekstuk, waarin je als veranderaar kan spelen met de vorm, het volume (intensiteit), harmonie en ritme klinkt wel weer logisch en interessant. Vereist dat digitaliseringsvraagstuk meer een heavy-metal of een blues aanpak? Dan kun je op verjaardagen vertellen dat je daarnaast ook artiest van beroep bent…

De muziekwereld als innovatief toneel

De artiestenscene zit bomvol trendsetters, mensen die zich in termen van stijl, gedachten en uitspraken al niet meer in het hier en nu bevinden. Goede voorbeelden zijn onze eigen DJ Hardwell, die als ware pionier de rechtendistributie van zijn nummers via blockchain regelt [9], of een startup dat met behulp van kunstmatige intelligentie muziek creëert [10]. Dit in combinatie met de (tot voor kort zeer conservatieve) muziekindustrie, die in een weergaloos tempo transformeert, maakt de artistieke wereld uitermate geschikt om bij af te kijken. Neem het totaal op de schop genomen businessmodel van de muziekindustrie, ingezet door digitalisering [11], waarbij de streamingsmarkt de gevestigde muziekmaatschappijen voorbijstreeft. In de strijd om wendbaarheid (agility) kijkt menig organisatie de kunst af bij de wegbereiders van Spotify [12].

Terwijl ik dit schrijf word ik alsmaar nieuwsgieriger naar de vele toepassingsmogelijkheden van muziek op het werk. Waarom vragen we bij een kennismakinggesprek met een opdrachtgever niet standaard naar zijn of haar favoriete bands? Muzieksmaak zegt vaak (on)gewild veel over iemands persoonlijkheid en daarmee hun voorkeuren. En om een boodschap over te brengen zouden we de parallel kunnen trekken naar een song. Op een bepaalde manier kan ook een goede Excelsheet je in vervoering brengen, als ware het een symfonie. Geintje natuurlijk.

Ik ben benieuwd of anderen in de advieswereld al experimenteren met muziek? Zeker is dat ik er meer over ga lezen en proberen toe te passen wanneer er een kans ligt op het werk. Laat Buma/Stemra het niet horen!

Hoe denk jij hierover? Ik zie uit naar je reactie!